İstinaf, ilk derece mahkemesinin verdiği kararlara karşı başvurulan olağan bir kanun yoludur. Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) kapsamında düzenlenen istinaf başvurusu, kararın hem maddi hem de hukuki açıdan yeniden değerlendirilmesini sağlar. Bu rehberde istinaf başvurusunun tüm aşamalarıni ve dikkat edilmesi gereken hususları ele alıyoruz.
İstinaf Kavramı ve Hukuki Dayanağı
İstinaf, ilk derece mahkemesi kararlarının bölge adliye mahkemeleri tarafından yeniden incelenmesi sistemidir. 2016 yılında faaliyete geçen bölge adliye mahkemeleri, istinaf incelemesini gerçekleştirmektedir.
HMK m. 341-360 arasında düzenlenen istinaf kanun yolunun temel özellikleri şunlardır:
- Hem maddi olay hem de hukuki denetim yapılır
- Yeni delil sunulabilir (sınırlı hallerde)
- Karar bozularak yeni karar verilebilir
- İlk derece mahkemesi kararının kesinleşmesini engeller
İstinaf Süresi
İstinaf süresi, ilk derece mahkemesi kararının taraflara tebliğinden itibaren iki haftadır. Bu süre kesin olup geçirilmesi halinde istinaf hakkı kaybolur.
Süre hesaplamasında dikkat edilmesi gerekenler:
- Süre, kararın tebliğ edildiği günün ertesi günü başlar
- Sürenin son günü tatile rastlarsa takip eden iş günü son gun sayılır
- Adli tatil süresince istinaf süresi işlemez
- Ek karar talep edilmesi halinde, ek karar tebliğinden itibaren yeni süre başlar
İstinaf Başvuru Dilekçesi
İstinaf başvurusu, kararı veren ilk derece mahkemesine yazılı dilekçe sunularak yapılır. Dilekçede aşağıdaki unsurların yer almasi gerekmektedir:
Zorunlu Unsurlar
- Basvurucunun adi, soyadi, TC kimlik numarasi ve adresi
- Karsi tarafın bilgileri
- Kararı veren mahkeme ve dosya numarasi
- Kararin özetlenmesi
- İstinaf nedenleri ve gerekçeleri
- Sonuç ve talep
İstinaf Nedenleri
HMK m. 353 uyarınca istinaf incelemesinde şu hususlar değerlendirilir:
Usul Hatalari:
- Görevli veya yetkili olmayan mahkemede dava açılması
- Taraf ehliyetinin bulunmaması
- Yasal temsilcinin veya vekilin yetkisiz olması
- Yargılamanin aleniliği ilkesinin ihlali
- Hukuki dinlenilme hakkınin ihlali
Maddi Hukuk Hatalari:
- Delillerin hatali değerlendirilmesi
- Olaylarin yanlış nitelendirilmesi
- Kanun hükümlerinin yanlış uygulanması
- Hâkimin takdir yetkisini hatali kullanmasi
Bölge Adliye Mahkemesinin İnceleme Usulü
On İnceleme
Bölge adliye mahkemesi, dosyayi önce on inceleme aşamasından geçirir. Bu aşamada şu hususlar değerlendirilir:
- Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı
- Harclarin yatırılıp yatirilmadigi
- Başvuru ehliyetinin bulunup bulunmadigi
- İstinaf konusu kararın istinafa açık olup olmadığı
Esastan İnceleme
On incelemeyi geçen dosya esastan incelenir. Bölge adliye mahkemesi aşağıdaki kararlardan birini verebilir:
- **İstinaf Başvurusunun Reddi:** İlk derece mahkemesi kararı yerinde bulunmussa başvuru reddedilir
- **Kararin Kaldırılması ve Yeniden Karar Verilmesi:** Maddi hukuk veya usul hatasi tespit edilirse, karar kaldırilarak bölge adliye mahkemesi yeniden karar verir
- **Kararin Kaldırılması ve Dosyanin Geri Gonderilmesi:** Belirli usul eksiklikleri nedeniyle dosya ilk derece mahkemesine geri gönderilebilir
İstinafa Tabi Olmayan Kararlar
HMK m. 341/2 uyarınca aşağıdaki kararlar istinaf edilemez:
- Miktar veya değeri kanunda belirlenen sınırın altinda kalan kararlar
- Sulh hukuk mahkemesince verilen canli kiralar ve payli mülkiyet hakkındaki islerle ilgili kararlar (belirli değer altinda)
İstinaf Kararinin Sonuçları
İstinaf mahkemesinin kararı, temyiz yolu açık olmak kaydıyla kesinleşir. Temyiz sınırınin altinda kalan kararlarda bölge adliye mahkemesinin kararı kesindir.
Temyiz süresi, istinaf kararının taraflara tebliğinden itibaren iki haftadır.
LexDoc.pro ile İstinaf Dilekçenizi Hazırlayın
İstinaf dilekçesi, ilk derece mahkemesi kararındaki hatalarin somut ve hukuki gerekçeleriyle ortaya konulmasını gerektiren teknik bir belgedir. LexDoc.pro yapay zekâ destekli sistemi, mahkeme kararı ve diğer belgelerinizi analiz ederek etkili bir istinaf dilekçesi hazırlar. WhatsApp üzerinden talebinizi iletin, profesyonel dilekçeniz kısa surede elinizde olsun. Detayli bilgi için lexdoc.pro adresini ziyaret edin.